Halverwege!

Poster2016_A4
Inmiddels zijn de eerste twee Kaiser Lente Lezingen, door dr. ir. Frans Snik en prof. dr. Ewine van Dishoeck, gegeven.

Tweemaal heeft een volle zaal kunnen genieten van een lezing over de zoektocht naar buitenaards leven. U kunt de lezingen (terug)kijken via YouTube – links kunt u vinden op deze pagina. Ook kunt u fotoalbums vinden op onze Facebook.

Er zijn nog kaarten beschikbaar voor de lezingen van Rob van Gent en Mike Garrett – bestel deze snel via deze pagina voordat ze uitverkopen!

Nog 2 weken!

Poster2016_A4

Over minder dan 2 weken beginnen de Kaiser Lente Lezingen alweer! Wilt u naar een van onze lezingen komen? Bestel dan gauw uw kaartje, want meer dan de helft is al verkocht! Klik hier om het programma te bekijken.

Kaartverkoop geopend!

achterkantillustratieU kunt sinds 2 februari kaartjes kopen voor de Kaiser Lente Lezingen 2016!

Een kaartje voor een lezing kost €4,-. Achteraf kunt u een rondleiding krijgen door het monumentale pand van de Oude Sterrewacht voor slechts €4,- extra.
Als u kleine kinderen (4-10 jaar) heeft dan is dat geen probleem – voor slechts €3,- per kind verzorgen wij voor hen een leuke en astronomische middag terwijl u de lezing volgt!

Kaartjes zijn te bestellen via onze webshop: http://www.oudesterrewacht.nl/lentelezingen/inschrijven/

U kunt hier betalen via o.a. iDEAL en Bitcoin.

We hopen u dit jaar weer te mogen verwelkomen op (een van) onze lezingen!

Aankondiging Sprekers 2016

De sprekers van de Kaiser Lente Lezingen 2016 zijn bekend!

Op 2 april zal Frans Snik (Universiteit Leiden) ons komen vertellen over de instrumentatie die nodig is om elders leven te vinden.

Op 9 april geeft Ewine van Dishoeck (Universiteit Leiden, Max-Planck Institute) haar lezing over de chemie van (buitenaards) leven.

Op 16 april geeft Rob van Gent (Universiteit Utrecht) een lezing over de geschiedenis van onze zoektocht naar buitenaards leven.

Tot slot zal op 23 april Mike Garrett (ASTRON, Universiteit Leiden) ons een lezing geven over de rol van radiosterrenkunde in de zoektocht naar buitenaards leven.
N.b.: de lezing van Mike Garrett (23 april) is in het Engels! De andere lezingen zullen in het Nederlands gegeven worden.

Titels en samenvattingen van de lezingen volgen deze maand op onze website: http://www.oudesterrewacht.nl/lentelezingen/lezingen/

Aankondiging Lente Lezingen 2016

achterkantillustratieNet als afgelopen jaren zullen ook dit jaar weer de Kaiser Lente Lezingen plaatsvinden. Dit jaar zullen de lezingen zijn op 2, 9, 16 en 23 april. Het thema van de lezingen zal “zoektocht naar buitenaards leven” zijn.

Zodra de sprekers bevestigd zijn, zullen deze hier worden aangekondigd!

Slot Lentelezingen

achterkantillustratieNa vier zeer interessante lezingen en een bewolkte zonsverduistering is het einde bereikt van de 2015 Kaiser Lentelezingen. Met veel plezier heeft de Lentelezingen commissie dit jaar voor jullie deze lezingen georganiseerd en we kijken dan ook met veel genoegen terug op dit evenement! We willen graag alle sprekers bedanken: Dr. Huib Zuidervaart, Ir. Joe Zender, Prof. Vincent Icke en Prof. Kees de Jager. Met hun enthousiasme en kennis hebben ze ervoor gezorgd dat de lezingen een groot succes waren.

Ook willen we graag alle sterrenkunde studenten bedanken die als vrijwilliger hebben geholpen tijdens de lezingen! De koffie, koekjes, kassa, boeken en in het algemeen de lezingen zouden er niet zijn zonder hun inzet! Als laatste willen we iedereen bedanken die dit jaar de lezingen hebben bezocht! Zonder publiek waren er natuurlijk geen lezingen en het enthousiasme en interesse van iedereen heeft ervoor gezorgd dat de sprekers en de commissie er nog meer plezier aan beleefden!

Voor de commissie is dit ook het einde van een jaar hard werken. We kunnen met trots terugkijken op deze lezingenserie en ook kijken we vooruit naar volgend jaar.

Bedankt voor alles en tot volgend jaar!

De Lentelezingen commissie:

Sascha Zeegers, Alex Pietrow, Nikki Zabel, Mark Knigge en Iosto Fodde

Opnames van de Lezingen

Kees de Jager

Vincent Icke

Joe Zender

Huib Zuidervaart

Kees de Jager vertelt over een explosieve Zon

IMG_4567

Het slotakkoord van de tweede editie van de Kaiser Lente Lezingen werd verzorgd door professor Cornelis (Kees) de Jager. Professor De Jager is het grootste gedeelte van zijn carrière werkzaam geweest aan de Universiteit van Utrecht, maar heeft ook enige maanden in Leiden gewerkt voor Professor Oort.

In 1952 promoveerde professor De Jager bij Marcel Minnaert op zijn onderzoek naar het waterstofspectrum van de Zon. Hij is toen decennialang, tot de dag van vandaag, betrokken geweest bij onderzoek naIMG_4519ar de Zon.In zijn lezing vertelde professor De Jager over explosies op de Zon. Hoewel de Zon heel uniform en rustig lijkt op het eerste gezicht, zijn er gigantische uitbarstingen aan het oppervlak. Om een beeld te geven van het geweld van deze uitbarstingen, vertelde De Jager dat één zo’n explosie een miljard keer zo krachtig is als Little Boy, de atoombom die in 1945 Hiroshima platlegde. Vervolgens ging hij in op wat deze explosies zijn, hoe ze ontstaan, en met welke regelmaat.

Zo kwamen we ook meer te weten over de cycli van de Zon. De Zon is niet altijd even actief: het ene jaar zijn er wat meer, het andere jaar weer wat minder zonnevlammen waar te nemen. Dit gebeurt met een periode van zo’n elf jaar. Er zijn echter ook variaties op langere tijdschalen: tijdens het zogenaamde Grote Minimum, van 1630 tot 1710, was de Zon zelfs tijdens zijn elfjarige maximum relatief inactief.

We kunnen de activiteit van de Zon tot in de zestiende eeuw bepalen omdat astronomen al sinds de introductie van de telescoop zonnevlekken tellen. Begrijpelijkerwijs is dit niet goed voor je ogen, maar, zo verzekerde professor De Jager ons, “je moet nou eenmaal wat over hebben voor de wetenschap.”

Het is een karakteristieke uitspraak voor professor Kees de Jager. Hij weet zijn publiek te boeien met interessante, uitdagende inhoud met leuke anekdotes tussendoor.

Nadat we uitgebreid hebben gehoord wat voor mechanismen er schuil gaan achter de zonneactiviteit sluit professor De Jager zijn lezing af met een vooruitblik op zijn huidige onderzoek.Kaiser Lentelezingen 2015 - Kees de Jager

Bij de borrel na afloop vertelt Kees ons dat hij zijn huidige onderzoek één van zijn meest interessante vindt – en dat na al zo’n lange carrière van schitterend wetenschappelijk werk! Al met al was dit dan ook een fantastische afsluiting van een geweldige reeks lezingen.

Heeft u de lezing van professor De Jager gemist, of wilt u het nog eens nalezen? Kijk dan op zijn website: www.cdejager.com. De gehele lezing zal ook op onze website terug te zien zijn.

Vincent Icke haalt ons uit de duisternis

IMG_4459

De titel van de lezing licht al een stipje van de sluier op over het onderwerp van deze prachtige lezing. Een zonsverduistering was namelijk ooit het eerste bewijs van de Relativiteitstheorie. Professor Icke vertelt hoe het vandaag de dag met deze theorie staat en wat de toekomst ons gaat brengen.

De lezing begint meteen met de drie meest populaire vragen die aan sterrenkundigen worden gesteld:

Wat was er voor de Oerknal? – Een vraag die grammaticaal in orde is, maar verder nergens op slaat.

Is er leven elders in het universum? – Ja, maar we weten nog niet waar.

Wat zijn zwarte gaten?

Als we willen weten wat zwarte gaten zijn, we eerst moeten weten hoe je een ster bouwt. Daarbij wordt alvast verwezen naar de volgende lezing van professor De Jager en heeft prof. Icke ons meteen heel erg nieuwsgierig gemaakt naar hoe een tentamen er bij professor De Jager aan toe ging. Prof. Icke laat zien hoe groot sterren wel niet kunnen worden. Onze zon is maar een klein sterretje in vergelijking met de reusachtige sterren die in ons Melkweg stelsel te vinden zijn! Er zit echter wel een grens aan hoe helder sterren kunnen zijn en ook hun levensduur is eindig. De zwaarte kracht (die natuurlijk niet bestaat, maar in de spreektaal wel handig blijkt) werkt als een kracht op de ster, tegendruk wordt gegeven door de de deeltjes in de ster. Door de druk vaIMG_2932n de zwaartekracht en de tegendruk van de deeltjes kan er in het binnenste van de ster kernfusie plaatsvinden, waardoor de druk naar binnen en naar buiten voor lange tijd in evenwicht is.

Professor Icke legt vervolgens uit waar ons heelal kort gezegd uit bestaat: deeltjes, ruimte en tijd. Met wat knip en plak werk leren we nu dat de versnelling van de zwaartekracht niet afhankelijk is van de massa van een voorwerp, maar van de kromming van de ruimte.

En zo belanden we bij Einsteins relativiteitstheorie. Met een zelf geknutselde papieren “lichtkegel” laat prof. Icke ons zien hoe we de structuur van ruimte en tijd kunnen weergeven. De lichtkegel is overal hetzelfde vanwege de invariante snelheid van licht, maar de oriëntatie kan anders zijn. Je kunt als het ware “metselen” met dit soort lichtkegels. Op die manier kun je er allerlei structuren mee maken. Een voorbeeld van zo’n structuur is een zwart gat. Een zwart gat kan namelijk met behulp van de lichtkegels worden beschreven. Als je de lichtkegels systematisch kantelt, dan gebeurt er iets merkwaardigs. Wanneer deze zodanig gekanteld zijn dat het licht niet langer naar buiten kan ontsnappen, ontstaat er een horizon. Alleen de structuur van tijd en ruimte veroorzaakt deze horizon, binnen dit gebied is er natuurlijk wel tijd en ruimte, we kunnen het alleen niet zien. Je kunt de banen van het licht berekenen en daarmee kun je een simulatie maken van zo’n zwart gat. Professor Icke lIMG_4497aat ons een aantal mooie simulaties zien van zwarte gaten, waarbij we de schijf van stof en gas rondom een zwart gat kunnen zien.

De relativiteitstheorie wordt voor het eerst bewezen met behulp van een zonsverduistering in het jaar 1919. Licht van de zon werd door de verduistering geblokkeerd, waardoor er sterren zichtbaar werden. Deze sterren stonden echter op een andere plek, dan wanneer je naar deze sterren kijk als de Zon niet in de buurt is. Deze afbuiging van het licht klopt met afbuiging die Einstein voorspelt en niet met theorie van Newton.

Maar hoe ontstaan die zwarte gaten nu? Prof. Icke legt uit dat wanneer zeer zware ster ontploft het kan voorkomen dat de kern zodanig wordt samengeperst dat er een tijd-ruimte structuur ontstaat van een zwart gat.

Dan blijven er natuurlijk nog veel vragen onbeantwoord… We hebben bijvoorbeeld nog geen idee hoe we de deeltjes theorie en de relativiteitstheorie met elkaar moeten verbinden, maar gezamenlijk vormen ze wel dit Heelal. Hoe werken deeltjes, ruimte en tijd samen? Hoe kromt massa de ruimte-tijd?

Kortom er is nog heel veel te ontdekken, dus aan het werk! Na de lezing waren de papieren lichtkegel en een bouwpakket om zelf een zwart gat te maken waren verkrijgbaar in de Meridiaanzaal, waar we met prof. Icke nog even hebben nagepraat. Al met al een zeer geslaagde middag!

De powerpoint is hier te vinden.

Joe Zender onthult de geheimen van onze Zon!

IMG_4413

Na een interessante eerste lezing van Dr. Huib Zuidervaart was het de beurt aan Ir. Joe Zender om op een prachtige zondag middag de tweede lezing van dit jaar te geven. Ir. Zender werkt bij ruimtevaart organisatie ESA ESTEC in Noordwijk. Uiteraard staat ook deze lezing in het teken van de Zon, maar omdat er bij ESA aan zoveel interessante projecten wordt gewerkt, gaf Ir. Zender eerst een introductie over zijn werk. Hij heeft onder andere aan een kleine satelliet genaamd Proba-2 gewerkt. Deze satelliet is gebouwd voor zonsobservaties en testte of de apparatuur die bij latere missies mee de ruimte in zou gaan goed zou werken. Op dit moment wordt er gewerkt aan de volgende Proba missie die de Zon verder zal gaan observeren. De komeetlander Philae en de Rosetta missie kwamen natuurlijk ook even ter sprake!

Na deze introductie vertelt Joe Zender over het oppervlak van de Zon, zonnevlekken en hoe in de 19e eeuw deze voor het eerst zonnevlekken werden waargenomen. De reis ging verder naar de Chromosfeer, de buitenste laag van de Zon. Deze laag kunnen we eigenlijk alleen zien tijdens een zonsverduistering en dit liet hij ook zien met behulp van een paar prachtige plaatjes! Met een paar filmpjes, gemaakt door Proba-2, werd geïllustreerd hoeveel activiteit er eigenlijk wel niet is op het oppervlIMG_4414ak van de Zon en wat voor rare processen daar gaande zijn. Vervolgens liet hij met behulp van een model zien hoe de magneetvelden op de zon eruitzagen en wat voor verschillende structuren erin zaten. Teruggaande naar Proba-2 werd er uitgelegd hoe de satelliet werkte en hoe Proba-2 die prachtige filmpjes, plaatjes en waarnemingen maakte, daarvoor zagen we dat Proba-2 de zonnevlekken had waargenomen en dat de bovenste helft van de zon zich eigenlijk anders gedroeg dan de onderste helft van de Zon.

De lezing ging verder met een observatie van een Amerikaanse satelliet die liet zien hoe een grote uitbarsting op de Zon ervoor zorgde dat allemaal verschillende deeltjes de ruimte in werden geslingerd. Tot slot vertelde Ir. Zender over de aankomende missies: Proba-3 en Solar orbiter die de zon op speciale manieren zullen observeren en hoe zij veel zullen gaan vertellen over de geheimen van de Zon, die de komende twee weken worden toegelicht door de volgende twee sprekers!

U kunt hier de powerpoint vinden. (LET OP, dit is een groot bestand!)

Pages:«123»