Programma

Alle lezingen starten om 14:00. De kaarten voor de lezingen kosten €4,- per persoon per lezing. De lezingen duren 45 minuten en zijn bedoeld voor algemeen publiek. Na elke lezing is er 15 minuten lang gelegenheid om vragen te stellen.

Het programma voor de lezingen is als volgt:

Tijd Activiteit
13:15 – 14:00 Ontvangst met koffie, thee en koekjes
14:00 – 15:00 Lezing
15:15 – 16:00 Rondleiding door de Sterrewacht
16:00 Sluitingstijd Sterrewacht

Onderwerpen en meer informatie per lezing

Dr. Daan Wegener11 Maart 2017: Kosmologie is mensenwerk
Dr. Daan Wegener

Deze lezing benadert de recente ontdekking van gravitatiegolven vanuit historisch, filosofisch en sociologisch perspectief. Dat zullen we doen aan de hand van drie vragen:
1. Hoe is ons beeld van de kosmos door de eeuwen heen veranderd?
2. Wat is er direct aan de directe detectie van gravitatiegolven?
3. In hoeverre spelen sociologische factoren een rol bij de totstandkoming van kennis?

 

Prof. dr. Joop Schaye18 Maart 2017: Kosmologische Simulaties
Prof. Dr. Joop Schaye

Het is een van de hoofddoelen van de theoretische kosmologie om te begrijpen hoe structuur in het heelal gevormd is. Het gaat hierbij zowel om de groteschaalstructuur als om de eigenschappen van sterrenstelsels. Gezien de enorme ruimte- en tijdschalen zijn computersimulaties uitgegroeid tot een cruciaal onderzoeksmiddel. Dankzij fysisch inzicht, slimme software en snelle hardware is het sinds kort mogelijk redelijk realistische sterrenstelsels te vormen in een simulatie van een representatief stukje heelal. Ik zal proberen inzicht te geven in de methodes en resultaten van kosmologische simulaties alsmede de vraagstukken en uitdagingen waar momenteel aan wordt gewerkt.

 

jo225 Maart 2017: Zwaartekrachtsgolven: studies van botsende zwarte gaten
Prof. Dr. Jo van den Brand

Wanneer compacte objecten in het Heelal, zoals zwarte gaten samensmelten, voorspelt de algemene relativiteitstheorie van Einstein dat deze rimpelingen veroorzaken in ruimte en tijd. De LIGO Virgo Collaboration (LVC) doet onderzoek naar deze zwaartekrachtsgolven en de eerste detectie vond plaats op 14 september 2015. De instrumenten van LVC zijn Michelson interferometers met in de armen 3 en 4 kilometer lange optische resonatoren. Hiermee is het mogelijk om relatieve lengteveranderingen waar te nemen lager dan 10-22. Mijn onderzoeksgroep bij Nikhef heeft een bijdrage geleverd aan het analyseren van data, en heeft technieken ontwikkeld die het mogelijk maken om model-onafhankelijke tests uit te voeren op het gebied van algemene relativiteitstheorie door signalen te gebruiken van degelijke botsende compacte objecten (zowel zwarte gaten als neutronensterren). Tijdens de lezing bespreken we de wetenschappelijke implicaties van zwaartekrachtsgolffysica, evenals de diverse hightech instrumentatie-systemen die ontwikkeld werden om dergelijke metingen mogelijk te maken.

 

henk21 April 2017: Waar is het Heelal van gemaakt?
Dr. Henk Hoekstra

Astronomen weten steeds meer over het Heelal, maar lijken het steeds minder goed te begrijpen: de uitdijing van het Heelal versnelt, en bijna alle materie is onzichtbaar. De ingrediënten die voor deze verrassende resultaten verantwoordelijk zijn, donkere materie en donkere energie, suggereren dat er nieuwe natuurkunde te ontdekken is. In deze lezing zal worden uitgelegd hoe astronomen tot deze conclusies zijn gekomen en hoe zij hopen meer ontdekkingen te doen.